سعید عضدالدینی ملکی روز دوشنبه در آیین اهدای کتاب و اسناد تاریخی که در کتابخانه مرکزی ارومیه برگزار شد، اظهار کرد: در ارومیه اسناد و کتاب‌های ارزشمند فراوانی وجود دارد که تاکنون ناشناخته باقی مانده‌اند و چنین حرکت‌هایی می‌تواند دیگران را نیز به اهدای کتاب‌ها و اسناد قدیمی، فاخر و باارزش ترغیب کند.

رییس بنیاد ایران‌شناسی شعبه آذربایجان‌غربی با اشاره به نبود مرکز اسناد در استان، تاکید کرد: برای نگهداری و حفاظت نسخ خطی و کتاب‌های کهن و فاخر در مکانی مناسب، راه‌اندازی یک مرکز اسنادی در آذربایجان‌غربی ضرورتی انکارناپذیر است.

وی اهدای کتاب و اسناد توسط فرهیختگان استان را گامی مهم در ماندگار کردن داشته‌های فرهنگی و تاریخی استان دانست و گفت: این اقدام می‌تواند به‌تدریج در جامعه نهادینه شود و اقشار مختلف را به حفظ و اهدای اسناد ارزشمند تشویق کند.

محمدرضا خردمند، اهداکننده کتب سنگی و نسخ خطی در ادامه این نشست، با بیان اینکه نگهداری اسناد و کتاب‌های کهن در منازل موجب از بین رفتن آنها می‌شود، گفت: این آثار باید به مراکز تخصصی منتقل شوند تا به شکل اصولی حفظ شده و مورد استفاده قرار گیرند.

وی افزود: تلاش ما بر این است که اسناد و کتاب‌ها به کتابخانه مرکزی ارومیه سپرده شود تا در این مکان نگهداری و در اختیار پژوهشگران قرار گیرد.

مدیرکل اسبق میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌غربی نیز در این جلسه با اشاره به قدمت تاریخی استان، گفت: آذربایجان‌غربی از سال ۱۳۱۰ به‌عنوان استان شناخته شده و در دوره‌ای که کشور تنها ۱۰ استان داشت، یکی از آنها بوده است.

محمد اشتری افزود: این استان همواره کانون رویدادهای مهم تاریخی بوده و با این پیشینه، وجود یک مرکز اسنادی در آن ضروری است، در حالی که امروز چنین مرکزی در استان وجود ندارد.

وی آذربایجان‌غربی را استانی استراتژیک دانست و گفت: بسیاری از وقایع مهم تاریخی و همچنین مدیران برجسته کشور از این دیار برخاسته‌اند.

اشتری تأکید کرد: علاوه بر نگهداری اسناد و کتاب‌های تاریخی، باید فضایی برای نمایش و معرفی این آثار نیز ایجاد شود تا مردم از نزدیک با این داشته‌های ارزشمند آشنا شوند.

به گفته وی، با وجود برخورداری از منابع غنی، توجه کافی به حفظ و معرفی این آثار نشده و لازم است این نگاه تغییر کند.

پیشنیه مکتوب قوی، نسل کتابخوان تربیت می‌کند

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌غربی نیز در این نشست گفت: هرچه پیشینه مکتوب یک منطقه قوی‌تر باشد، به همان میزان نسل کتابخوان‌تری تربیت می‌شود.

خدیجه معصومی افزود: کتابخانه مرکزی ارومیه دارای بخش‌های متنوعی از جمله کودک، تالار علم و خلاقیت، فضای کار اشتراکی، سالن‌های اختصاصی، بخش نشریات، خدمات ویژه نابینایان و ناشنوایان و همچنین بخش نسخ خطی است که به اقشار مختلف جامعه خدمات ارائه می‌دهد.

وی با اشاره به وجود افراد زیادی که دارای نسخ خطی در استان هستند، اظهار کرد: تلاش ما بر غنی‌تر کردن مجموعه نسخ خطی کتابخانه مرکزی ارومیه است.

مدیرکل کتابخانه‌های عمومی آذربایجان‌غربی اضافه کرد: این کتابخانه در سال جاری موفق به دریافت جایزه ملی از رییس‌جمهوری و کسب نشان فعالیت در حوزه گروه‌های خاص شده است.

پژوهشگران و محققان مراجعه کننده اصلی بخش نسخ خطی

کارشناس بخش نسخ خطی کتابخانه مرکزی ارومیه نیز با بیان اینکه اولویت این بخش، جمع‌آوری منابع بومی است، گفت: اسناد ارائه‌شده در این مرکز عمدتاً بومی بوده و بخش نسخ خطی تنها مرکز تخصصی در استان است که به جمع‌آوری و نگهداری اصولی نسخ خطی و کتاب‌های کهن می‌پردازد.

رضا محمودپور افزود: مراجعه‌کنندگان این بخش عمدتاً پژوهشگران، محققان، اساتید دانشگاه و فرهیختگان هستند.

 در این جلسه محمدرضا خردمند ۲ جلد کتاب سنگی و ۳۰ نسخه خطی مربوط به دوره قاجار و یک جلد کتاب سربی مربوط به دوره پهلوی را به مرکز اسناد و نسخ خطی کتابخانه مرکزی ارومیه اهدا کرد.

همچنین ۱۳۴ سند خطی مربوط به دوره قاجار از سوی کیوان وزیری و ۱۷۲ برگ سند و یک جلد روزنامه پنج‌برگی مربوط به دوره پهلوی توسط حسین غفاری به این مرکز اهدا شد.