رسالت رسانهها در شرایط بحرانی؛میان آگاهیبخشی و تشویش اذهان
آراز خبر-در عصر دیجیتال و با گسترش بیسابقه شبکههای اجتماعی، رسانهها دیگر صرفاً انتقالدهنده خبر نیستند؛ آنها به موتور محرک افکار عمومی و تعیینکننده فضای روانی جامعه تبدیل شدهاند. در شرایط کنونی کشور که با چالشهای متعدد اقتصادی، اجتماعی و امنیتی دستبهگریبان است، نقش رسانه از یک «ناظر» به یک «مسئولیتگذار» تغییر یافته است. در این میان، مرز میان «انتقاد سازنده برای اصلاح» و «تشویش اذهان برای تخریب» بسیار باریک و حساس است.فردین حسن زاده
تفاوت میان «خبررسانی» و «تشویش اذهان»
رسانه وظیفه دارد حقیقت را بازتاب دهد، اما حقیقت نباید به سلاحی برای ایجاد وحشت تبدیل شود. تشویش اذهان زمانی رخ میدهد که رسانه، به جای تمرکز بر «صورت مسئله و راهحل»، تنها بر «شدت بحران» و «احتمالات منفی» تمرکز میکند. وقتی رسانهها با استفاده از تیترهای تحریکآمیز و بدون تحلیل عمیق، تنها بر جنبههای تاریک و ناامیدکننده مسائل متمرکز میشوند، در واقع به جای خدمت به جامعه، به عامل بیثباتی روانی تبدیل میشوند.
حفظ وحدت اجتماعی؛ یک ضرورت امنیت ملی
وحدت اجتماعی تنها یک شعار اخلاقی نیست، بلکه ستون فقرات بقای یک کشور در برابر تهدیدات خارجی و داخلی است. رسانهها در شرایط بحرانی باید از «تنشزایی» پرهیز کنند. هر خبری که باعث شکاف میان گروههای مختلف جامعه یا ایجاد بیاعتمادی مفرط میان مردم و نهادهای حاکمیتی شود، در نهایت به تضعیف قدرت ملی منجر خواهد شد. رسالت رسانه در اینجا، ایجاد «گفتمان گفتگو» است؛ یعنی نمایش تنوع دیدگاهها بدون آنکه این تنوع به ابزاری برای جنگ روانی تبدیل شود.
از انتقاد سازنده تا مسئولیتپذیری اجتماعی
باید متذکر شد که پرهیز از تشویش اذهان، به معنای «پنهانکاری» یا «سانسور» نیست. رسانههای حرفهای و آزاد، دقیقترین انتقادات را مطرح میکنند؛ با این تفاوت که انتقاد آنها «راهحلمحور» است. رسانه مسئول است که با نگاهی واقعبینانه، چالشها را نمایان کند اما همزمان، توانمندیها، فرصتهای موجود و مسیرهای خروج از بحران را نیز به جامعه نشان دهد تا امید، جایگزین ناامیدی شود.
نقش الگوریتمها و رسانههای اجتماعی
امروزه رسانههای اجتماعی با الگوریتمهایی که بر پایه «احساسات شدید» (خشم، ترس و نفرت) عمل میکنند، به شکلی خودکار در حال تشویش اذهان هستند. در این شرایط، رسانههای سنتی و خبرگزاریهای رسمی وظیفه دارند به عنوان «لنگرگاه ثبات» عمل کنند؛ یعنی با ارائه اخبار مستند و تحلیلهای منطقی، جریان تند و بیثبات اطلاعاتی را مهار کرده و به مخاطب فرصت تفکر بدهند، نه صرفاً واکنش احساسی.
نتیجهگیری
در شرایط کنونی، رسانه باید «معلم» و «تسهیلگر» باشد، نه «محرک آشوب». رسالت بزرگ رسانهها، عبور از سیاستهای هیجانی و حرکت به سمت «رسانه مسئولیتپذیر» است؛ رسانهای که با هدف آگاهیبخشی، نه با هدف ایجاد اضطراب، و با هدف تقویت انسجام ملی، نه با ایجاد شکاف، در خدمت حقیقت و پایداری جامعه باشد. حفظ آرامش روانی جامعه، اولین قدم برای حل هر بحرانی است که کشور با آن روبرو است.
تاریخ: 1405/06/14 10:04 ق.ظ | دفعات بازدید: 1923