نقش وکیل وکارشناس در رسیدگی به پرونده ها ومشاوره وپیشگیری از اختلافات
در طول تاریخ نقش وکلا وکارشناسان حقوقی با توجه به نیازهای جامعه وتغییرات در ساختارهاي حقوقی، تکامل یافته است. محمدعلی خالقنژاد
امّامی توان گفت که مفهوم وظایف وکلا وکارشناسان حقوقی تا حدّ زیادی مشابه بوده است.
در گذشته،وجوامع قدیمی نیز نیاز به مشاوره های حقوقی و نمايندگي در دردادگاههاوجود داشته.شاهد مثال در دوره های قدیم ، مشاوران حقوقی دراموری همچون خرید وفروش مِلک ،امورخانوادگی، وحلِّ اختلافات داوری نقش به سزایی داشته اند .
همچنین در سیستمهای حکومتی قدیمی معمول بوده که افراد باتجربه و دانش حقوقی بالا به عنوان مشاوران حقوقی برای پادشاه یا حاکمیّت به کار گرفته می شدند.از آن روزگاران تا امروز باپیشرفت تکنولوژی و تغییرات در ساختار حقوقی، نیاز به وکلا وکارشناسان حقوقي بیشتر شده است. امّا اساسی ترین نقش آنها، یعنی مشاوره های حقوقي،نمايندگي در محاکم وارائه خدمات حقوقی به مراحعین همچنان باقی مانده است.
از زمانهای باستان، در جوامع مختلف افرادی که دارای دانش حقوقی بودند تحت عناوین مشاوران حقوقی ونمایندگان حقوقی برای مردم ارائه خدمات می دادند.مثلاً در جوامع باستان مانند جمهوری روم، یونان باستان و بابل ، نمايندگان حقوقی به عنوان مشاوران ومدافعان در دادگاهها حضور یافته وبه مردم خدمات حقوقی ارائه می کردند.
در طول تاریخ ، باتوسعه ساختارهاي حقوقی و به تبع آن افزایش نیازهای جامعه به خدمات حقوقی وقضایی نقش وکلا وکارشناسان حقوقی تکامل یافته و رسمی تر شده است . می توان اذعان نمود نمايندگان ومشاوران حقوقی از عهد باستان در جوامع مختلف وجود داشته اند واین عناوینی که ازآن به عنوان وکالت یاد می شود سابقه ای طولانی به درازای تاريخ دارد.
باتوصیفاتی که ذکر آنها رفت وکیل وکارشناس حقوقی نقش بسیار مهم واساسی در رسیدگی به پرونده ها وحلّ وفصل اختلافات حقوقی ایفا می کنند .
جهت تبیین بهتر مطلب اختصاراًدرذیل به برخی از آن موارد اشارتی میشود:
نقش وکیل: وکیل به عنوان نماینده حقوقی موکل خود عمل می کند ودر جلسات دادگاه ومراحل قبل از آن به نمايندگي موکلش می پردازد.
مشاوره حقوقی: وکیل به مُوَکِّلان خود مشاوره حقوقی ارائه می دهد وآنها را در امور حقوقی راهنمایی می نماید .
نقش کارشناس حقوقی: کارشناسان حقوقی با بررسی جزئیات پرونده وتحلیل وضعیّت حقوقی طرفين، به ارزیابی وتجزیه وتحلیل حقوقی پرونده می پردازد.
نگارنده معتقد است بطورکلی، کارشناسان حقوقی در تمامی مراحل پرونده های حقوقي از تحلیل وبررسی اولیّه تا نمايندگي دردادگاه وحل اختلاف به موکلان خود کمک می کنند تا به نتيجه مطلوب تری در پرونده های خود دست یابند.
برهمین مبنا استفاده از وکیل درپرونده ها می تواند در زمینه های مختلف حقوقی مفید فایده واقع شود.برخی ازاین زمینه ها عبارتند از:
تحلیل وبررسی پرونده:کارشناسان حقوقی به بررسی جزئیات پروندههای حقوقی مرتبط با مراجعین یا موکلان خود می پردازند.آنها وضعیّت حقوقی موضوع پرونده را تجزيه و تحلیل نموده ومسائل حقوقی مرتبط با آن راارزیابی می نمایند.
نمايندگي دردادگاه: درصورت نیاز کارشناسان حقوقی می توانند به عنوان نمایندگان حقوقی موکلان خود درجلسات دادگاه حضور یافته وآنها را در مراحل دادرسی نمايندگي کنند.
تدوين اسناد حقوقی: آنها می توانند اسناد حقوقی مختلفي را برای مشتريان خود تهیّه وتدوين نمایند ، ازجمله قرار دادها، وصیّت نامه ها،سندهای انتقال مالکیّت و...
حلّ اختلافات: کارشناسان حقوقی می توانند در حلّ اختلافات و رسیدگی به امور داوری وتوافق نامه های خارج دادگاهی به مشتریان خود یاری رسانده وبه انعقاد توافق نامه های مناسب برای حلّ اختلافات کمک کنند.
ارائه پيشنهادات حقوقی: براساس بررسی های خود، کارشناسان حقوقی می توانند پیشنهاداتی برای حلّ اختلافات و رسیدگی به پرونده ها ارائه کنند.
حلّ اختلافات داوری: برخي از کارشناسان حقوقی می توانند به عنوان داور یامیانجی دررسیدگی به اختلافات حقوقی عمل کرده وبه حلّ اختلافات کمک نمایند.
علیهذا وکلا وکارشناسان حقوقي نقش مهمی دررسیدگی به پرونده ها وحلِّ اختلافات حقوقی دارند وبا تخصّص و تجربه خود به موکلانشان کمک می کنند تابه بهترین نتيجه در پرونده های خود دست یازند .
بر اساس قوانین موجود مهمترین پرونده هايي که وکلا وکارشناسان حقوقي می توانند درآنها به موکلان خود کمک نمایند میتوان موارد ذیل الذکر رانام برد:
۱-کیفری: وکیل می تواند در پرونده کیفری به مشتریان خود نمايندگي کند .این نمايندگي شامل دفاع دردادگاه درمقابل اتّهامات جنایی،تدوين امور دفاعی وپیگیری مراحل دادرسی می شود.
۲- حقوقی : وکیل می تواند درامور مربوط به قراردادها ،خانواده و طلاق،امور مالی ومشاوره حقوقی فعالیت کند .این نیز شامل تهیّه وتدوين وبررسی قرارداد ها، حلّ اختلافات خانوادگی،مشاوره درامور مالی و... است.
۳-مدنی : در پروندههای مدنی مانند امور مالکیت ، مطالبات مالی، امور ملکی و... وکیل می تواند به مراجعین یاموکلین خود نمايندگي کرده وآنها رادرمراحل دادرسی همراهی نماید.
۴-اداری: در پرونده های مربوط به اداری ومالیاتی ، وکیل می تواند به مشتریان خود مشاوره داده و نمايندگي کند تاحقوق حقّه آنها حفظ شود.
۵- کاری: در امور مربوط به قوانین کاری ، وکیل می تواند به کارفرمایان و کارگران نمايندگي کند وآنها را در مراحل قانونی همراهی نماید .
پس عوامل مختلفی از جمله ساختار قضایی، قوانین موضوعه، قاضیان رسيدگي کننده؛ کارمندان دادگستری وظابطین قضایی درافزایش یاکاهش تعداد پروندههای محاکم ودعاوی تأثیرگذار هستند .یکی از عوامل تورم دعاوی ، عدم حضور وکیل دادگستری در دعاوي است ودرصورت مشاوره یا وکیل قبل از انجام هر عمل حقوقی وبهره گیری از نظرات تخصّصی وکیل می تواند در کاهش تعداد دعاوی تاثیر گذار باشد .
بنابراین راهکارهای مختلفی برای کاهش دعاوي، نظیر توجّه به نقش وکیل دادگستری در کاهش دعاوي وحلّ وفصل آنها به صورت دوستانه مطرح است. بنابراین وکیل نقش به سزايي در کاهش وافزایش تعداد پرونده های دادگستری ایفا می کند ووجود وکیل موجب کاهش وعدم حضور اوموجب افزایش دعاوي درمحاکم می گردد .
براین اساس است که حضور اجباری وکیل درپرونده های حقوقی و کیفری پیشنهاد شده وهمچنین جايگاه وکیل درجامعه ارتقاء یابدتاحرفه وکالت تخصّصی تر شود .در فرایند رسیدگی به پروندههای کیفری ،مرحله تحقیقات مقدماتي وکیل نقش بسیار مهمی ایفا میکند زیرا حضور وکیل دراین مرحله از جهت قانونی واخلاقی باعث رعایت حقوق افراد وتساوی امکانات دفاعی آنها می شود.
عدم استفاده از وکیل درپرونده هاي حقوقي مي تواند به مشکلات و عواقب جدّی منجر شده که به اهمّ آن موارد اشارتی می رود:
ناديده گرفتن حقوق:افرادی که بدون وکیل به دادگاه مراجعه می کنند ممکن است از حقوق و دفاع هاي خود ناديده گرفته شوند ودرنتیجه ممکن است به نتايج ناخوشایندی برسند .
عدم آشنایی با قوانین: اکثر افراد عادی در زمینه قوانین حقوقی ناآگاه هستند وبه همین دلیل هم هست که نمی توانند به بهترین نتيجه برای پرونده های خود دست یابند..
ضرر مالی: بدون داشتن وکیل فرد یاافراد ممکن است درمواردی که به پرداخت جریمه یاخسارت مالی منجر میشود به نتیجه مطلوبی دست نیافته ونهایتاًمتضرر گردند.
ناتوانی درمذاکره: وکلا به عنوان نمایندگان حرفه ای می توانند در مذاکرات برطرف مقابل به نتايج مطلوبی دست یابند ، واین درصورتی است افراد بدون وکیل ناتوان دراین مذاکره باشند
ضرر از نظر روانی: مواجه شدن باچالش های حقوقی و قانوني بدون داشتن وکیل ممکن است برای افراد تنش زا ومضِّر باشد ودرنتیجه منجر به تنشها ومشکلات روانی گردد./.
تاریخ: 1403/04/22 11:07 ب.ظ | دفعات بازدید: 2044